Inzichten

Feest in de Bibliotheek – Design for Programmability

Hoe maak je van je bibliotheek een sociale ontmoetingsplek, een succesvolle derde plek, waar iedereen zich thuis voelt? In een exclusieve reeks artikelen delen onze experts in het Nederlandstalige vakblad Bibliotheekblad tips & tricks om ook van jouw bibliotheek een uitnodigende publiekstrekker te maken. We delen deze ook graag in onze Insights. Deel 5: Feest in de Bibliotheek.

Een plek die meegroeit

Flexibiliteit als sleutel
Bij Design for Programmability draait alles om de vraag: Hoe richt je je bibliotheek zo in dat er ruimte ontstaat voor uiteenlopende activiteiten, voor en door verschillende groepen gebruikers? Flexibiliteit in inrichting en sfeer is de sleutel tot een bibliotheek waar altijd iets gebeurt.

Meubels en maakbaarheid
Flexibiliteit begint bij de basis: kies voor licht, los meubilair dat je makkelijk kunt verplaatsen of stapelen. Zo verandert een stille studiezaal in een handomdraai in een podium of debatplek. Denk aan verrijdbare tafels, klapstoelen, modulaire banken of poefjes. Let ook op comfort voor verschillende doelgroepen. Een chillplek voor jongeren vraagt om zitzakken en speakers, terwijl senioren liever een leeshoek hebben met armleunstoelen en goede verlichting.

Zoek het hogerop

Een podium hoeft niet ingewikkeld te zijn: een eenvoudige verhoging in de vloer maakt al verschil. Handig voor voorstellingen, open mic-nights of lezingen. Markeer de randen goed, om struikelen te voorkomen. En wanneer er geen voorstelling is, zet je er een gezellige zithoek op. Dubbel profijt! Heb je een brede trap in de ruimte? Laat die dubbel dienst doen als zittribune. Ideaal voor een kindervoorstelling of filmavond. Een paar platte kussens maken het nog comfortabeler.

Mogelijkheden Ontwerpen

Trap wordt tribune, kast wordt bar
Denk multifunctioneel: een trap die tegelijk als zittribune fungeert, een leestafel die transformeert tot een werktafel, een kast op wieltjes die je als bar gebruikt tijdens een buurtborrel. Zo wordt de inrichting onderdeel van het programma, en andersom.

Techniek binnen handbereik
Techniek is onmisbaar, maar hoeft niet duur of vast ingebouwd te zijn. Met een losse microfoon, een mobiele beamer of een beeldscherm heb je al een goede basis. Deze onderdelen kun je zelf beheren of anders eenvoudig huren. Zorg voor voldoende stroompunten, een paar verlengsnoeren (zonder struikelgevaar!) en duidelijke opbergplekken. Alles begint bij gebruiksgemak.

Breng binnen naar buiten
Steeds meer bibliotheken laten zien dat de buitenruimte erbij hoort. Met een leesterras, een paar picknicktafels of een buitenpodium breid je het programma letterlijk uit. Heb je een tuin achter de bieb? Maak er een community garden van!

Een gebouw dat meebeweegt
Ben je bezig met een verbouwing of nieuwbouw? Denk dan vanaf het begin aan aanpasbaarheid. Zie de ruimte als een dienblad dat verschillende dingen kan serveren op verschillende momenten. Richt zones in waar meerdere activiteiten of functies tegelijk kunnen plaatsvinden, naast elkaar of zelfs door elkaar heen. Met een goed plan, slimme inrichting en een beetje lef bouw je een bibliotheek die leeft en programmeert, voor én met de gemeenschap.

Wist je dat?

Een ruimte die welkom aanvoelt, nodigt mensen uit om mee te doen! Laat meubels er niet te ‘officieel’ uitzien. Voeg informele elementen toe aan je interieur. Een picknicktafel, een kast op wieltjes, een zitkuil, kussens, het mag speels, bruikbaar en beweegbaar zijn. Zo voelen mensen zich vrij om de ruimte op hun eigen manier te gebruiken. Dan wordt jouw bieb een echte derde plek: niet alleen van jou, maar van iedereen. Hoe zou het zijn als bezoekers hun eigen evenement mogen organiseren?

Checklist voor programmeerbare bibliotheken

Gebruik licht en stapelbaar meubilair voor maximale flexibiliteit
Voorzie in een eenvoudige podiumverhoging met duidelijke markering voor veiligheid. Denk ook aan een hellingbaan voor rolstoelgebruikers
Zet gordijnrails in om meerdere sferen en functies in één ruimte te creëren
Investeer in basistechniek: (mobiel) scherm, microfoon, speakers
Laat trappen functioneren als zitplekken
Ontwerp informele, multifunctionele zones die mensen zich kunnen toe-eigenen
Vermijd te specifieke vormen: neutraliteit = flexibiliteit.